Jakarta Aktual
Jakarta Aktual

Berita Aktual dan Faktual

Jakarta Aktual
Jakarta Aktual© 2026
Jakarta Aktual
Jakarta Aktual

Berita Aktual dan Faktual

Kembali ke Wiki
Artikel Wikipedia

Siwa

Siwa , juga dikenal sebagai Mahadewa , adalah salah satu dari tiga dewa utama (Trimurti) dalam agama Hindu. Kedua dewa lainnya adalah Brahma dan Wisnu. Dalam ajaran agama Hindu, Siwa adalah dewa pelebur, bertugas melebur segala sesuatu yang sudah usang dan tidak layak berada di dunia fana lagi sehingga harus dikembalikan kepada asalnya.

Salah satu dewa utama dalam Agama Hindu
Diperbarui 8 Februari 2026

Sumber: Lihat artikel asli di Wikipedia

Siwa
Artikel ini bukan mengenai Seva.
Siwa
Dewa pelebur
  • Penguasa waktu
  • Junjungan para yogi[1]
  • Penari kosmis
  • Pengayom Yoga, meditasi dan kesenian[2]
  • Ahli racun dan pengobatan[3][4]
Yang Mahakuasa (Saiwa)[5]
Anggota Trimurti[6]
Nama lain
  • Bhairawa
  • Mahadewa
  • Mahakala
  • Maheśwara
  • Pasupati
  • Rudra
  • Sambhu
  • Sangkara
Genderpria
Afiliasi
  • Trimurti
  • Iswara
  • Parabrahman
  • Paramatman (Saiwa)
Kediaman
  • Kailasa[7]
  • Smasana
Mantra
  • Om Namah Shivaya
  • Mantra Mahamrityunjaya
Simbol
  • Lingga[8]
  • Bulan sabit
  • Tripundra
  • Damaru
  • Basuki
  • Mata ketiga
Senjata
  • Trisula
  • Pasupati
  • Parasu
  • Pinaka[8]
WahanaNandi[9]
Hari
  • Senin
  • Thrayodashi
Pemujaan
KepercayaanHindu
Aliranaliran Saiwa
Perayaan
  • Siwaratri
  • Shravana
  • Kartik Purnima
  • Pradosha
  • Teej
  • Bhairava Ashtami[10]
Keluarga
IstriSati, Parwati, dan berbagai manifestasi dari Sakti.
Anak
    • Kartikeya (putra)[11]
    • Ganesa (putra)[12]
    • dan lain-lain

Siwa (Dewanagari: शिव; ,IAST: Śiva, शिव), juga dikenal sebagai Mahadewa (Dewanagari: महादेव; ,IAST: Mahādeva, महादेव), adalah salah satu dari tiga dewa utama (Trimurti) dalam agama Hindu. Kedua dewa lainnya adalah Brahma dan Wisnu. Dalam ajaran agama Hindu, Siwa adalah dewa pelebur, bertugas melebur segala sesuatu yang sudah usang dan tidak layak berada di dunia fana lagi sehingga harus dikembalikan kepada asalnya.

Karakteristik

Arca Siwa Di Candi Prambanan, Indonesia

Umat Hindu, khususnya umat Hindu di India, meyakini bahwa Dewa Siwa memiliki ciri-ciri yang sesuai dengan karakternya, yakni:

  • Bertangan empat, masing-masing membawa:
    trisula, camara, tasbih/aksamala, kendi
  • Bermata tiga (tri netra)
  • Mengenakan hiasan kepala berbentuk ardha chandra (bulan sabit)
  • Ikat pinggang dari kulit harimau
  • Hiasan di leher dari ular kobra
  • Kendaraan atau vahana-nya lembu Nandini

Oleh umat Hindu Bali, Dewa Siwa dipuja di Pura Dalem, sebagai dewa yang mengembalikan manusia dan makhluk hidup lainnya ke unsurnya, menjadi Panca Maha Bhuta. Dalam pengider Dewata Nawa Sanga (Nawa Dewata), Dewa Siwa menempati arah tengah dengan warna panca warna. Ia bersenjata padma dan mengendarai lembu Nandini. Aksara sucinya I dan Ya. Ia dipuja di Pura Besakih.

Dalam tradisi Indonesia lainnya, kadangkala Dewa Siwa disebut dengan nama Batara Guru. Adya / Siwa / Pusat / Segala Warna (Cahaya) = peleburan kemanunggalan.

Putra

Menurut cerita-cerita keagamaan yang terdapat dalam kitab-kitab suci umat Hindu, Dewa Siwa memiliki putra-putra yang lahir dengan sengaja ataupun tidak disengaja. Beberapa putra Dewa Siwa tersebut yakni:

  1. Dewa Kumara (Kartikeya)
  2. Dewa Kala
  3. Dewa Ganesa

Lihat pula

  • Pancawingsatimurti (25 wujud Siwa)
  • Trimurti

Referensi

  1. ↑ "Yogeshvara". Indian Civilization and Culture. M.D. Publications Pvt. Ltd. 1998. hlm. 115. ISBN 978-81-7533-083-2.
  2. ↑ Shiva Samhita, e.g. Mallinson 2007; Varenne 1976, hlm. 82; Marchand 2007 for Jnana Yoga.
  3. ↑ Indian Civilization and Culture. M.D. Publications Pvt. 1998. hlm. 116. ISBN 9788175330832.
  4. ↑ Dalal 2010, hlm. 436.
  5. ↑ "Hinduism". Encyclopedia of World Religions. Encyclopaedia Britannica, Inc. 2008. hlm. 445–448. ISBN 978-1593394912.
  6. ↑ Zimmer 1972, hlm. 124.
  7. ↑ Zimmer 1972, hlm. 124–126.
  8. 1 2 Fuller 2004, hlm. 58.
  9. ↑ Javid 2008, hlm. 20–21.
  10. ↑ Dalal 2010, hlm. 137, 186.
  11. ↑ Cush, Robinson & York 2008, hlm. 78.
  12. ↑ Williams 1981, hlm. 62.

Pranala luar

Wikimedia Commons memiliki media mengenai Siwa.
Wikibooks memiliki buku di:
Siwa
  • Siwa di Kamus Besar Bahasa Indonesia (KBBI) Daring, Jakarta: Badan Pengembangan dan Pembinaan Bahasa, Kementerian Pendidikan dan Kebudayaan Republik Indonesia
  • Siwa di Wiktionary, the free dictionary
  • Shiva at Encyclopædia Britannica
  • Shaivism, Peter Bisschop, Oxford Bibliographies
  • Shaivism literature, Karl Potter, University of Washington
  • l
  • b
  • s
Dewa-dewi Hindu
Konsep
  • Acintya
  • Awatara
  • Batara
  • Begawan
  • Dewa
  • Dewata
  • Dewi
  • Gramadewata
  • Istadewata
  • Iswara
  • Iswari
  • Kuladewata
  • Pitara
  • Sakti
Hindu omkaar
Dewa
individual
  • Balarama
  • Darmaraja
  • Citragupta
  • Dyaus
  • Ganesa (Ganapati)
  • Hanoman
  • Harihara
  • Himawan
  • Jwara
  • Kala
  • Kamajaya (Kamadewa)
  • Kartikeya (Skanda)
  • Manibadra
  • Nalakubara
  • Parjanya
  • Rewanta
  • Sakra
  • Sasta
  • Wiswakarma
  • Wiswaksena
  • selengkapnya …
Dewi
individual
  • Adisakti
  • Aditi
  • Alaksmi
  • Ambika
  • Aranyani
  • Badrakali
  • Baruni
  • Bramari
  • Bumi
  • Candi
  • Caya
  • Dewasena
  • Durga
    • Bawani
    • Yogeswari
  • Gangga
  • Gayatri
  • Jwala
  • Jyesta
  • Kamakya
  • Laksmi
    • Astalaksmi
  • Mahadewi
  • Mahakali
  • Manasa
  • Niladewi
  • Parwati
    • Anapurna
    • Gauri
    • Uma
  • Pertiwi
  • Radha
  • Ratih
  • Ratri
  • Saci
  • Sakambari
  • Saranya
  • Saraswati
  • Sasti
  • Siniwali
  • Sitala
  • Swaha
  • Tapati
  • Tulasi
  • Usas
  • Winayaki
  • Yami (Yamuna)
  • Yogamaya
  • selengkapnya …
Kelompok
  • 11 Rudra
  • 33 dewa
  • Abaswara
  • Aswin
  • Lokapala
  • Maharajika
  • Maruta
  • Prajapati
  • Rebu
  • Sadya
  • Tridewi
  • Tusita
  • Wasu
  • Wiswedewa
Aditya
  • Angsuman
  • Aryaman
  • Baga
  • Baruna
  • Data
  • Indra
  • Martanda
  • Mitra
  • Pusan
  • Sawitar
  • Twasta
  • Upendra (Wisnu)
  • Wiwaswat
Dasawatara
  • Matsya
  • Kurma
  • Waraha
  • Narasinga
  • Wamana
  • Parasurama
  • Rama
  • Kresna
  • Buddha
  • Kalki
Dikpala
  • Agni
  • Baruna
  • Bayu
  • Indra (Sakra)
  • Isana
  • Kuwera (Waisrawana)
  • Nirrti
  • Yama (Darmaraja)
Mahawidya
  • Bagalamuki
  • Bairawi
  • Buwaneswari
  • Cinamasta
  • Dumawati
  • Kamalatmika
  • Kali
  • Matanggi
  • Tara
  • Tripurasundari
Matrika
  • Brahmani
  • Camunda
  • Indrani
  • Kaumari
  • Maheswari
  • Pratyanggira (Narasingi)
  • Waisnawi
  • Warahi
Nawadewata
  • Brahma
  • Iswara
  • Mahadewa
  • Maheswara
  • Rudra
  • Sambu
  • Sangkara
  • Siwa
  • Wisnu
Nawadurga
  • Brahmacarini
  • Candraganta
  • Kalaratri
  • Katyayani
  • Kusmanda
  • Mahagauri
  • Sailaputri
  • Sididatri
  • Skandamata
Nawagraha
  • Anggaraka
  • Budha
  • Candra (Soma)
  • Ketu
  • Rahu
  • Sani
  • Sukra
  • Surya (Raditya)
  • Wrehaspati (Guru)
Trimurti
Brahma
Adiprajapati
Wisnu
  • Adimurti
  • Garbodaksayiwisnu
  • Jagatnata
  • Ksirodaksayiwisnu
  • Laksminarayana
  • Mahawisnu
  • Narayana
  • Purusotama
  • Wiswarupa
Siwa
  • Astamurti
  • Bairawa
    • Astabairawa
  • Isana
  • Mahadewa
  • Mahakala
  • Pasupati
  • Rawananugraha
  • Sadasiwa
  • Sambu
  • Yogeswara
Pancawingsatimurti (25 wujud Siwa)
  • Ardanariswara
  • Biksatana
  • Cakraprasada
  • Candesanugraha
  • Candrasekara
  • Daksinamurti
  • Ekapada
  • Gajasurasanghara
  • Harihara
  • Jalandarari
  • Kirata (Pasupatamurti)
  • Kalantaka
  • Kalyanasundara (Waiwahya)
  • Kamari
  • Kangkalamurti
  • Linggodbawa
  • Nataraja (Nirtarupaka)
  • Nilakanta
  • Somaskanda
  • Sukasana
  • Tripurantaka
  • Umamaheswara
  • Wignaprasada (Wignesanugraha)
  • Wirabadra
  • Wresaruda
Dewa-dewi regional (lokal)
Dewa
  • Barbarika (Khatu Shyam)
  • Betal
  • Bhaironji
  • Dharmathakur
  • Gogaji
  • Hattanath
  • Jhulelal
  • Kathivanur Viran
  • Khandoba
  • Muthappan
  • Potaraju
  • Ravalnath
  • Vachharadada
  • Venkateswara
  • Vettakkorumakan
  • Vithoba
Dewi
  • Akilandeswari
  • Ammawaru
  • Asanbibi
  • Ashapura
  • Bahuchara
  • Banai
  • Bonbibi
  • Jholabibi
  • Kadangot Makkam
  • Karni
  • Kecaikhati
  • Khodiyar
  • Kubjika
  • Maisamma
  • Meldi
  • Mhalsa
  • Mogal Ma
  • Momai
  • Nagnechya
  • Nukalamma
  • Oladevi
  • Poleramma
  • Rakteswari
  • Santoshi
  • Suswani
  • Vasurimala
Dewa-dewi Hindu Tamil
Dewa
  • Aiyanar
  • Ayyappan
  • Karuppuswami
  • Murugan
  • Kathavarayan
  • Madurai Viran
  • Muniandi
  • Muniswaran
  • Pavadairayan
  • Pillaiyar
  • Sudalai Madan
  • Tirumal
  • Virabahu
Dewi
  • Alamelu (Alarmel Mangai)
  • Angala Paramesvari
  • Deivayanai
  • Isakki
  • Kannaki Amman
  • Karumariamman
  • Kateri Amman
  • Korravai
  • Mariamman
  • Masani Amman
  • Minakshi
  • Nappinnai
  • Periyaci
  • Pidari
  • Ranganayaki
  • Valli
Dewa-dewi Hindu Bali
  • Batara Guru
  • Dewi Danu
  • Dewi Sri
  • Ida Bhatari Lingsir
  • Ratu Ayu Mas Penyarikan
  • Ratu Ayu Mekulem
  • Ratu Gede Dalam Dasar
  • Ratu Sakti Meduwe Ujung Sari
  • Ratu Sakti Pancering Jagat
Artikel terkait: Brahman · Tuhan dalam agama Hindu
  • l
  • b
  • s
Wiracarita Ramayana
Kitab
  • Balakanda
  • Ayodhyakanda
  • Aranyakanda
  • Kiskindhakanda
  • Sundarakanda
  • Yuddhakanda
  • Uttarakanda
Tokoh
Dinasti Surya
  • Angsuman
  • Asamanjasa
  • Bhagiratha
  • Bharata
  • Dasarata
  • Kekayi
  • Kosalya
  • Kusa
  • Laksmana
  • Lawa
  • Mandawi
  • Rama
  • Sagara
  • Satrugna
  • Sinta
  • Srutakirti
  • Sumitra
  • Trisangku
  • Urmila
Brahmana
  • Agastya
  • Ahalya
  • Anasuya
  • Arundati
  • Atri
  • Bharadwaja
  • Gotama
  • Kapila
  • Parasurama
  • Satananda
  • Srenggi
  • Walmiki
  • Wasista
  • Wisrawa
  • Wiswamitra
Wanara
  • Anggada
  • Anjani
  • Hanoman
  • Kesari
  • Makaradwaja
  • Nala
  • Nila
  • Ruma
  • Sugriwa
  • Subali
  • Tara
Raksasa
  • Aksayakumara
  • Atikaya
  • Danyamalini
  • Dewantaka
  • Indrajit (Meganada)
  • Kabanda
  • Kalmasapada
  • Kara
  • Kumbakarna
  • Mandodari
  • Marica
  • Mayasura
  • Narantaka
  • Prahasta
  • Rahwana (Dasamuka)
  • Sarama
  • Singika
  • Subahu
  • Sukesi (Kaikesi)
  • Sulocana
  • Sumali
  • Surasa
  • Surpanaka
  • Tataka
  • Trijata
  • Trisirah
  • Wibisana
  • Wirada
Lainnya
  • Janaka
  • Jatayu
  • Jembawan
  • Kuwera
  • Mantara
  • Menaka
  • Sabari
  • Sambuka
  • Sempati
  • Srawana
  • Wedawati
Lokasi
  • Alengka
  • Ayodhya
  • Hutan Dandaka
  • Jembatan Rama
  • Kiskenda
  • Kosala
  • Mithila
  • Osadhiparwata
  • Sarayu
Topik lain
  • Aditya Herdayam
  • Hikayat Seri Rama
  • Laksmana Rekha
  • Raghuwangsa
  • Ramakien
  • l
  • b
  • s
Wiracarita Mahabharata
Kitab
  • Delapan belas Parwa
    1. Adi
    2. Sabha
    3. Wana
    4. Wirata
    5. Udyoga
      • Sanatsujatiya
    6. Bhisma
      • Bhagawadgita
    7. Drona
    8. Karna
    9. Salya
    10. Sauptika
    11. Stri
    12. Santi
    13. Anusasana
    14. Aswamedika
    15. Asramawasika
    16. Mosala
    17. Prasthanika
    18. Swargarohana
  • Hariwangsa


  • Tokoh
Wangsa
Candra
Leluhur
  • Pururawa
  • Ayu
  • Nahusa
  • Yayati
  • Puru
  • Pracinwan
  • Duswanta
  • Sakuntala
  • Bharata
  • Bumanyu
  • Hasti
  • Ajamida
  • Reksa
  • Sambarana
  • Kuru
Keluarga Kuru
(Korawa)
  • Abimanyu
  • Ambika
  • Ambalika
  • Arjuna
  • Bahlika
  • Banowati
  • Bima (Wrekodara)
  • Bisma (Dewabrata)
  • Citraksa
  • Citrānggada
  • Dewapi
  • Dretarastra
  • Dropadi
  • Dursasana
  • Dursilawati
  • Duryodana
  • Gandari
  • Janamejaya
  • Kunti
  • Laksmana
  • Laksmanakumara
  • Madri
  • Nakula
  • Pancakumara (Pratiwindya, Sutasoma, Satanika, Srutasena, Srutakarma)
  • Pandu
  • Parikesit
  • Pratipa
  • Sadewa
  • Santanu
  • Satyawati
  • Wicitrawirya
  • Widura
  • Wikarna
  • Yudistira
  • Yuyutsu
Keluarga Yadu
(Yadawa)
  • Akrura (Babru)
  • Aniruda
  • Bajra
  • Baladewa (Balarama)
  • Basudewa (Anakadundubi)
  • Cekitana
  • Dantawakra
  • Dewaki
  • Jembawati
  • Kangsa
  • Kertawarma
  • Kresna
  • Kunti (Perta)
  • Kuntiboja
  • Nanda
  • Pradyumna
  • Rewati
  • Rohini (istri Basudewa)
  • Rohini (istri Kresna)
  • Rukmini
  • Samba
  • Satyabama
  • Satyaka
  • Satyaki
  • Sisupala
  • Subadra
  • Surasena
  • Udawa
  • Ugrasena
  • Yasoda
Tokoh lain
Brahmana
  • Astika
  • Aswatama
  • Byasa
  • Domya
  • Drona
  • Durwasa
  • Kindama
  • Krepa
  • Lomasa
  • Markandeya
  • Narada
  • Parasara
  • Parasurama
  • Sanatkumara
  • Sonaka
  • Sukra
  • Ugrasrawa
  • Utangka
  • Wesampayana
  • Wrehaspati
Kesatria
  • Amba
  • Babruwahana
  • Bagadata
  • Bajradata
  • Bismaka
  • Burisrawa
  • Citrānggadā
  • Drestadyumna
  • Drupada
  • Irawan
  • Jarasanda
  • Jayadrata
  • Karna
  • Kicaka
  • Rukma
  • Salya
  • Sangkuni
  • Satyajit
  • Somadata
  • Srikandi
  • Sudaksina
  • Sudesna
  • Susarma
  • Sweta
  • Uluka
  • Utamoja
  • Utara
  • Utari
  • Wirata
  • Wratsangka
  • Wrehadbala
  • Wresasena
  • Yudamanyu
Lainnya
  • Adirata
  • Ekalawya
  • Purocana
  • Radha (ibu Karna)
  • Sanjaya
Non-manusia
  • Alambusa
  • Bakasura
  • Citrasena
  • Gatotkaca
  • Hanoman
  • Hidimba
  • Hidimbi
  • Jatasura
  • Kirmira
  • Mayasura
  • Mukasura
  • Niwatakawaca
  • Taksaka
  • Ulupi
  • Urwasi
Dewa
  • Agni
  • Aswin
  • Bayu
  • Ganesa
  • Gangga
  • Indra
  • Kiratamurti
  • Kuwera
  • Siwa
  • Surya
  • Wiswakarma
  • Yama (Darmaraja)
Cerita
berbingkai
  • Animandaya
  • Damayanti
  • Dewayani
  • Galawa
  • Garuda
  • Jaratkaru
  • Kaca
  • Kadru
  • Kakudmi
  • Kalmasapada
  • Kasyapa
  • Madawi
  • Mucukunda
  • Nala
  • Sandili
  • Sarmista
  • Satyawan
  • Sawitri
  • Srenggi
  • Sunda dan Upasunda
  • Tilotama
  • Winata
  • Wresaparwa
  • Topik terkait
Lokasi
Kerajaan
  • Angga
  • Bahlika
  • Chedi
  • Gandhara
  • Kasi
  • Kuru
  • Magadha
  • Matsya
  • Pancala
  • Sindhu
  • Surasena
  • (selengkapnya ...)
Kota dan
desa
  • Dwaraka
  • Ekachakra
  • Hastinapura
  • Indraprastha
  • Kampilya
  • Kurukshetra
  • Mathura
  • Upaplawya
  • Wiratanagara
Bentang
alam
  • Hutan Dwaita
  • Hutan Kamyaka
  • Hutan Khandawa
  • Hutan Nemisa
  • Pegunungan Himalaya
  • Sungai Gangga
  • Sungai Yamuna
Keluarga
  • Wangsa Candra
  • Paurawa
  • Dinasti Kuru
    • Pandawa
    • Korawa
    • Silsilah Pandawa dan Korawa
  • Yadawa
  • Bahlika
  • Istri Karna
Konsep dan
peristiwa
  • Aksayapatra
  • Aksohini
  • Aswamedha
  • Bharatayuddha
  • Cakrabyuha
  • Laksagreha
  • Panah Pasupata
  • Perang Kurukshetra
  • Rajasuya
  • Yaksaprasna
Portal Mahabharata
Ikon rintisan

Artikel bertopik agama Hindu ini adalah sebuah rintisan. Anda dapat membantu Wikipedia dengan mengembangkannya.

  • l
  • b
  • s
Basis data pengawasan otoritas Sunting di Wikidata
Internasional
  • VIAF
    • 2
  • GND
  • WorldCat
Nasional
  • Amerika Serikat
  • Republik Ceko
  • Taiwan
  • Latvia
  • Israel
Orang
  • DDB
Lain-lain
  • Yale LUX

Bagikan artikel ini

Share:

Daftar Isi

  1. Karakteristik
  2. Putra
  3. Lihat pula
  4. Referensi
  5. Pranala luar

Artikel Terkait

Agama Hindu

agama yang secara luas dipraktikkan di anak benua India

Agama Hindu Bali

salah satu kepercayaan di dunia

Siddhattha Gotama dalam Hinduisme

गौतम) muncul dalam kitab Purana (Susastra Hindu) sebagai awatara (inkarnasi) kesembilan di antara sepuluh awatara (Dasawatara) Dewa Wisnu. Dalam Bhagawatapurana

Jakarta Aktual
Jakarta Aktual© 2026