Dewa Pangeran atau Pangeran Mahmud bergelar Dewa Masmawa Sultan Mahmud adalah Sultan Sumbawa ke-10.
Sumber: Lihat artikel asli di Wikipedia
Dewa Pangeran[1][2][3] atau Pangeran Mahmud[4][5] bergelar Dewa Masmawa Sultan Mahmud (bin Dewa Masmawa Sultan Muhammad Jalaluddin Syah II Gusti Mesir Abdurrahman) adalah Sultan Sumbawa ke-10 (m. 1765).[6]
Pada tahun 1765 (1 Zulhijah 1179 Hijriyah) Sultan Muhammad Jalaluddin Syah II mangkat. Menurut hukum adat Sultan yang mangkat belum boleh dimakamkan sebelum dipilih penggantinya. Atas permufakatan Majelis Pangantong Lima Olas (Majelis Pembesar 15 orang) dikukuhkan Sultan Mahmud (Sultan Mahmoet) putra satu – satunya dari Pangeran Anom Mangkoe Ningrat Kesuma atau Sultan Muhammad Jalaluddinsyah II. Karena Sultan Mahmud yang dilahirkan tahun 1756, pada hari penobatannya baru berusia 9 tahun. Maka ditunjuklah Datu Taliwang Dewa Mappaconga Mustafa menjadi Dewa Riwabatang (wali penguasa) mengendalikan roda pemerintahan.[3]
Diusia 18 tahun Sultan Mahmud menikahi saudari sepupu dari keluarga ayahnya, Putri Sarah atau Ratu Laiya, cucu Sultan Tahmidullah, Sultan Banjar.
Dari pernikahan tersebut diperoleh dua orang putra / putri:
Hal yang menjadi catatan sejarah dan pelajaran berharga bagi Kesultanan Sumbawa, pada proses pengangkatan Sultan terdapat hal – hal sebagai berikut: Sultan Mahmud sampai dengan mangkatnya di usia 24 tahun tidak pernah didudukkan pada tahta Kesultanan Sumbawa meskipun sudah dilantik dan dinobatkan menggantikan ayahnya.[1][2][5][7][8][9][10][11][12][13][14][15]
Mangkatnya Pangeran Mahmud alias Dewa Masmawa Sultan Mahmud pada tanggal 8 Jumadil akhir 1194 Hijriyah (1780 Masehi) dalam usia 24 tahun.[5]
Dewa Masmawa Sultan Mahmud dan Raja-raja di Sumbawa menurut naskah Hikayat Raja-raja Banjar dan Kotawaringin dan Majelis Adat - Lembaga Adat Tanah Samawa (LATS) serta Bidang Kebudayaan - Dinas Pendidikan dan Kebudayaan Kabupaten Sumbawa, memiliki leluhur seorang bangsawan dari Kesultanan Banjar yang bernama Raden Subangsa bergelar Pangeran Taliwang yang memiliki seorang putra di Taliwang bernama Raden Mataram alias Amas Mattaram (Karaeng Taliwang atau Datu Taliwang - yang hilang di Tallo) dan seorang putera lainnya di Sumbawa Besar bernama Raden Bantan (Dewa Mas Bantan) yang menjadi Sultan Sumbawa ke-3.[7][8][16][17][18][19][20][21][22][23][24][25][26][27][28][29]
| di Keling/Koromandel[26] ♂ Saudagar Mangkubumi | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| RAJA NEGARA DIPA 1 ♂ Empu Jat-Maka Maharaja di Candi
♀ Sita Rara | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| RAJA NEGARA DIPA 2 ♂ Lambung Mangkurat Ratu Kuripan
♀ Dayang Diparaja binti ♂ Aria Malingkun | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ♀ Putri Huripan
RAJA NEGARA DIPA 5 ♂ Maharaja Suria-Gangga Wangsa bin Maharaja Suria-Nata RAJA NEGARA DIPA 4= ♀ Putri Junjung Buih RAJA NEGARA DIPA 3 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ♀ Putri Kalarang
♂ Pangeran Suria-Wangsa (adik Maharaja Suria-Ganggawangsa) bin ♂ Maharaja Suria-Nata RAJA NEGARA DIPA 4 = ♀ Putri Junjung Buih RAJA NEGARA DIPA 3 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| RAJA NEGARA DIPA 6 ♂ Maharaja Carang Laleyan
RAJA NEGARA DIPA 7 ♀ Putri Kalungsu (adik Putri Kalarang) binti ♂ Maharaja Suria-Ganggawangsa = ♀ Putri Huripan | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| RAJA NEGARA DAHA 1 ♂ Maharaja Sari Kaburungan Raden Sekar Sungsang Panji Agung Rama Nata | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| RAJA NEGARA DAHA 2 ♂ Maharaja Sukarama | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ♀ Putri Galuh Baranakan
♂ Raden Mantri Alu bin Raden Bangawan bin Sekar Sungsang | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| SULTAN BANJAR 1 m. 1500-1540 ♂ Raden Jaya Sutera Raden Raga Buana Pangeran Jaya Samudera Sultan Suryanullah Sultan Suriansyah anumerta: Susunan Panembahan Batu Habang | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| SULTAN BANJAR 2 ♂ Sultan Rahmatullah anumerta: Susunan Panembahan Batu Hirang | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| SULTAN BANJAR 3 ♂ Sultan Hidayatullah 1 anumerta: Susunan Panembahan Batu Putih | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ♂ Raden Subamanggala Pangeran Mangkunagara | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ♂ Raden Timbakal Pangeran Dipati Martasari
♀ nyai Si Jawa | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| PANGERAN TALIWANG 1 Raden Marabut Raden Subangsa (duda cerai mati dari almarhumah Mas Surabaya, saudari dari Dewa Mas Goa SULTAN SUMBAWA 2)[30]
♀ Dewa Mas Panghulu (saudari dari Dewa Mas Surabaya) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| SULTAN SUMBAWA 3 m. 1675-1705 (+ Mei 1713) Dinasti Dewa Dalam Bawa ♂ Dewa Masmawa Sultan Harun Ar Rasyid I Raden Bantan Dewa Mas Bantan Datu Loka (saudara sepihak dari Raja Taliwang Amas Mattaram - anak Mas Surabaya)
♀ Siti Halimah Daeng Tomi Karaeng Tannisanga binti I Mappaiyo Daeng Manyauru Sultan Harun Alrasyid RAJA TALLO X | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| SULTAN SUMBAWA 4 m. 1725 – 1731 ♂ Dewa Masmawa Sultan Jalaluddin Muhammad Syah I Amasaq Amas Samawa Amas Madina (+ 12 Februari 1725) (duda dari We Bataritoja, Datu Talaga Arung Timurung, Sultanah Zainab Zulkiyahtuddin, Raja Bone XX m. 1724-1749 )
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| SULTAN SUMBAWA 8 m. 1758-1761 ♀ Dewa Masmawa Sultanah Siti Aisyah I Sugiratu Karaeng Bonto Parang Datu Bini
KARAENG BONTOLANGKASA 6 ♂ I Mappasempa' Daeng Mamaro Opu Mangnguluang Karaeng Bontolangkasa' VI | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Gelar:♀ Datu Bonto Paja Siti Hadijah
SULTAN SUMBAWA 9 m. 1762 – 1765 Gelar abhiseka:♂ Dewa Masmawa Sultan Muhammad Jalaluddin Syah II Nama lahir: Gusti Mesir Abdurrahman Nama Pangeran: Pangeran Anom Mangku Ningrat Kasuma Nama Sumbawa (pasangan Datu) setelah menikah: Datu Pangeran/Datu Pengantin Nama panggilan: Dewa Pangeran (+ 1765) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| SULTAN SUMBAWA X m. 1765 Gelar abhiseka: ♂ Dewa Masmawa Sultan Mahmud Nama lahir: Pangeran Mahmud Nama panggilan: Dewa Pangeran (+ 1780)
Gelar Permaisuri: Dewa Maraja Bini Nama lengkap Permaisuri: ♀ Ratoe Laija, putri Banjar Nama Putri: Putri Sarah Nama Banjar setelah menikah: Ratu Mahmud | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| SULTAN SUMBAWA XIII m. 1795-1816 Gelar abhiseka: ♂ Dewa Masmawa Sultan Muhammad Kaharuddin II Nama Sumbawa (pasangan Lala): Lalu Muhammad Nama panggilan: Datu Bau Balo
♀ Lala Amatollah binti ♂ Karaeng Manippi Datu Bonto Mangape = ♀ Lala Intan Ratu Nong Sasir | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| SULTAN SUMBAWA XV m. 1837-1883 ♂ Dewa Masmawa Sultan Lalu Muhammad Amarullah (kakak dari Dewa Masmawa Sultan Lalu Mesir SULTAN SUMBAWA XIV m. 1836-1837)
♀ Lala Rante Patolah binti Muhammad Yakub Ruma Kapenta Wadu bin Tureli Donggo Mawa'a Kadi (Abdul Nabi) Raja Bicara Bima | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| DATU RAJA MUDA ♂ Maskuncir Datu Lolo Daeng Manassa
♀ Datu Balasari | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| SULTAN SUMBAWA XVI m. 1882-1931 Gelar abhiseka: Dewa Masmawa Sultan Muhammad Jalaluddinsyah III Nama lengkap Sultan: Mas Madina Daeng Raja Dewa Nama panggilan: Dewa Marhum
Gelar: Dewa Maraja Bini Nama lengkap Permaisuri: ♀ Siti Maryam Daeng Risompa Nama panggilan: Datu Ritimu binti Daeng Padusung bin Sultan Amrullah Sultan Sumbawa XIV m. 1837-1883 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| SULTAN SUMBAWA XVII m. 1931-1975) Gelar abhiseka: ♂ Dewa Masmawa Sultan Muhammad Kaharuddin III Nama lengkap Sultan: Kaharuddin Daeng Raja Dewa Nama panggilan: Daeng Manurung
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| SULTAN SUMBAWA XVIII m. 2011-sekarang
Gelar Permaisuri: Dewa Maraja Bini Nama lengkap Permaisuri: ♀ Andi Bau Tenri Djadjah Nama panggilan: Datu Tenri (b. 23 Oktober 1946) binti Andi Burhanuddin Karaeng Pangkajene = Andi Tenri Ampareng Datu Sengngeng Pamanna Wajo[31] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ♀ Daeng Sarrojini Naidu
♂ Sentot Agus Priyanto | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ♂ Raihan Omar Hasani Priyanto | ♂ Raindra Saadya Ramadhan Priyanto | ♂ Rayaka Ali Kareem Priyanto | |||||||||||||||||||||||||||||||||