Jakarta Aktual
Jakarta Aktual

Berita Aktual dan Faktual

Jakarta Aktual
Jakarta Aktual© 2026
Jakarta Aktual
Jakarta Aktual

Berita Aktual dan Faktual

BerandaWikiQutrub (ahli bahasa)
Artikel Wikipedia

Qutrub (ahli bahasa)

Abu Ali Muhammad bin Al-Mustanir, yang dikenal sebagai Quṭrub sang ahli tata Bahasa Arab dari Basrah, adalah seorang penyair, ilmuwan, sarjana tafsir Al-Qur'an dan filolog serta ahli bahasa terkemuka pada masanya. Ia menulis tentang berbagai macam subjek dan menulis Kitāb al-Muthallath yang merupakan karya pertama, yang kemudian menghasilkan beberapa versi lanjutan dan diperluas. Ia wafat pada tahun 821/22.

Imam ahli bahasa dari Basrah
Diperbarui 22 November 2025

Sumber: Lihat artikel asli di Wikipedia

Artikel ini sebatang kara, artinya tidak ada artikel lain yang memiliki pranala balik ke halaman ini. Bantulah menambah pranala ke artikel ini dari artikel yang berhubungan. (November 2025)

Quṭrub Abu Ali Muhammad
LahirBaṣrah, Irak
Meninggal821
Baghdad, Irak
Nama lainAbū Alī Muḥammad ibn al-Mustanīr (ابو على محمد بن المستنيرcode: ar is deprecated ); Aḥmad ibn Muḥammad; al-Ḥasan ibn Muḥammad
Latar belakang akademis
DipengaruhiSibawaih
Karya akademis
EraBani Abbasiyah
AliranSekolah Nahu Basrah
Karya terkenalKitāb al-Muthalath, tafsir

Abu Ali Muhammad bin Al-Mustanir (Arab : أبو علي محمد بن المستنيرcode: ar is deprecated ), yang dikenal sebagai Quṭrub sang ahli tata Bahasa Arab dari Basrah, adalah seorang penyair, ilmuwan, sarjana tafsir Al-Qur'an dan filolog serta ahli bahasa terkemuka pada masanya. Ia menulis tentang berbagai macam subjek dan menulis Kitāb al-Muthallath[1] yang merupakan karya pertama, yang kemudian menghasilkan beberapa versi lanjutan dan diperluas. Ia wafat pada tahun 821/22 (206 H).[2]

Penamaan

Dia dipanggil qutrub berawal dari keseringan Sibawaih mendapatkan Abu Ali setiap kali keluar dari rumahnya untuk melaksanakan salat Subuh untuk menuntut ilmu, dengan harapan Abu Ali mendapatkan waktu private untuk belajar dan bertanya kepada Sibawaih. Lalu ia mengatakan: “Kamu itu seperti hewan melata malam yang selalu bergerak dan tak pernah istirahat (hewan Qutrub)”. Maka sejak itu Abu Ali mendapat julukan Qutrub dan lebih dikenal dengan panggilan tersebut. Dikenal oleh ahli bahasa sebagai orang pertama yang membuat tsulatsi yang dikenal dengan Tsulatsi Quthrub.[3]

Kehidupan

Quṭrub[4] sang Ahli Tata Bahasa, Abu 'Alī Muḥammad bin al-Mustanīr, dikenal juga sebagai Aḥmad bin Muḥammad, atau al-Ḥasan bin Muḥammad;[5] ia belajar di bawah bimbingan Sibawayh[6] dan para filolog Baṣrah, pesaing mazhab Kūfah. Quṭrub, dan kemudian putranya al-Ḥasan, mengajar putra-putra Abu Dulaf al-Qāsim bin Isa.[butuh rujukan]

Quṭrub adalah penduduk asli Baṣrah dan seorang mawlā (murid) Salim bin Ziād. Ahli ilmu kalam Muhammad bin Habib (w.859/860)[7] mengutip Quṭrub bersama Ibnu al-A'rābī, Abu 'Ubaydah, Abu al-Yaqẓān, dan lain-lain, yang merupakan ulama yang ahli dalam bidang silsilah, hadis, bahasa, puisi, dan suku.[7] ḥāfiẓ Baghdād Hārūn bin 'Alī al-Munajjim, dari keluarga Munajjim yang terkenal, memasukkan ayat-ayat Quṭrub dalam Kitāb al-Bārī miliknya.[5]

Qutrub mengajar anak Abu Dulaf Al-Qasim bin Isa, ia condong kepada faham Muktazilah karena beliau lahir dari keluarga berfaham Muktazilah, maka ketika menulis tafsir, ia enggan untuk memperkenalkannya ke khalayak umum karena takut dari tanggapan jelek masyarakat umum.[3]

Qutrub menyelisihi beberapa ahli nahwu dalam hal tujuan dari I’rab, menurut dia alif, wawu dan ya’ dalam mustanna dan jama’ sama dengan kedudukan fathah, kasrah dan dhammah dalam i’rab.[3]

Karya

Di antara buku-buku yang ditulisnya adalah:[8]

  • Ma’ānī al-Qur’ān (كتاب معانى القرآنcode: ar is deprecated ) ‘Makna-Makna Al-Quran’; (tokoh retoris Al-Qur'an)[9]
  • Kitāb al-Ishtiqāq (كتاب الاشتقاقcode: ar is deprecated ) 'Devirasi' (Etimologi);
  • Kitāb al-Qawāfī (كتاب القوافىcode: ar is deprecated ) (risalah tentang Rima);
  • Kitāb al-Nawādir (كتاب النوادرcode: ar is deprecated ) (buku anekdot);
  • Kitāb al-Azmina (كتاب الازمنةcode: ar is deprecated ) 'Periode' (Musim);
  • Kitāb al-Muthalath[12] (كتاب المثلثcode: ar is deprecated ) 'Tiga' Terner;[13]
  • Kitāb al-Farq (كتاب الفرقcode: ar is deprecated ) 'Membedakan' (istilah antropologi dan anatomi zoologi);[14][15]
  • Kitāb al-Aswāt (كتاب الاصواتcode: ar is deprecated ) 'Suara' (kata seru);
  • Kitāb al-Sifāt (كتاب الصفاتcode: ar is deprecated ) 'Julukan (Kata Sifat, Atribut);
  • Kitāb al-‘Ilal fī al-Nahwī (كتاب العلل في النحوcode: ar is deprecated ) 'Huruf Lemah dalam Tata Bahasa';
  • Kitāb al-Adhdād (كتاب الاضدادcode: ar is deprecated ) 'Anatomi';
  • Kitāb Khulq al-Faras (كتاب خلق الفرسcode: ar is deprecated ) 'Penciptaan Kuda';
  • Kitāb Khulq al-Insān (كتاب خلق الانسانcode: ar is deprecated ) 'Penciptaan Manusia';
  • Kitāb Al-Nihayah Fi Gharīb al-Ḥadīth wa'l-Athaar. (كتاب النهاية في غريب الحديث والآثارcode: ar is deprecated ) 'Ekspresi Langka dalam hadis';[16]
  • Kitāb al-Radd ‘alā ‘l-Mulhidīn fī Mutashābu ‘l-Qur’ān (كتاب الردّ على الملحدين في متشابه القرآنcode: ar is deprecated ) 'Sanggahan Kaum Mulhid, tentang penafsiran mutasyabih dalam Al-Qur’an';[17]
  • Kitāb al-Hamz (كتاب الهمزcode: ar is deprecated ) 'Penulisan Hamzah';
  • Kitāb al-Fa‘ala wa-Af‘ala (كتاب فعل وافعلcode: ar is deprecated ) 'Fa'ala dan Af'ala';
  • Kitāb I’rāb al-Qur’ān (كتاب اعراب القرآنcode: ar is deprecated ) 'I'rab Al-Quran'.[18]
  • Kitāb fī al-Anwā’ (كتاب في الانواءcode: ar is deprecated ) 'Al-Anwā’'[19]

Bibliografi

  • Flügel, Gustav (1862). Die Grammatischen Schulen der Araber (dalam bahasa Jerman). Leipzig: Brockhaus. hlm. 65.
  • Khallikān (ibn), Aḥmad ibn Muḥammad (1843). Ibn Khallikān's Biographical Dictionary (translation of Wafayāt al-A'yān wa-Anbā'). Vol. II. Diterjemahkan oleh MacGuckin de Slane. London: Oriental Translation Fund of Britain and Ireland.
  • Khallikān (ibn), Aḥmad ibn Muḥammad (1868). Ibn Khallikān's Biographical Dictionary (translation of Wafayāt al-A'yān wa-Anbā'). Vol. III. Diterjemahkan oleh MacGuckin de Slane. London: Oriental Translation Fund of Britain and Ireland. hlm. 29–30.
  • Nadīm (al-), Abū al-Faraj Muḥammad ibn Isḥāq Abū Ya’qūb al-Warrāq (1970). Dodge, Bayard (ed.). The Fihrist of al-Nadim; a tenth-century survey of Muslim culture. New York & London: Columbia University Press.
  • Vilmar, Eduard (1856), De Qutrubo, antiquissimo Arabum lexicographo commentatio adiecta carminis de vocibus Tergiminis, quod ad illum auctorem refertur e codicibus manuscriptis editi (Thesis/dissertation) (dalam bahasa Latin), Marburg, OCLC 51066371 Pemeliharaan CS1: Lokasi tanpa penerbit (link)
  • Vilmar, Eduard (1857). Carmen de vocibus tergeminis Arabicis ad Qutrubum : auctorem relatum e codicibus manuscriptis (dalam bahasa Latin). Marburgi Cattorum. OCLC 768102084.

Referensi

  1. ↑ Quṭrub, Muḥammad ibn al-Mustanīr (2012), Kitāb al-Muthallath, Middle Eastern Manuscripts Online 2: The Ottoman Legacy of Levinus Warner (dalam bahasa Arab and Turki), Leiden University Library: Brill
  2. ↑ Nadīm (al-) 1970, hlm. 1081.
  3. 1 2 3 Ahmad, Jumal (2016-06-11). "Siapakah Quthrub?". JUMAL AHMAD. Diakses tanggal 2024-11-22.
  4. ↑ Quṭrub berarti tikus lapangan; burung hantu; serangga air; peri atau monster goblin.
  5. 1 2 Khallikān (ibn) 1868, hlm. 30, III.
  6. ↑ Sībawaih memberinya gelar 'Quṭrub' karena dia datang paling awal ke kelas.
  7. 1 2 Nadīm (al-) 1970, hlm. 234.
  8. ↑ Nadīm (al-) 1970, hlm. 115.
  9. ↑ Nadīm (al-) 1970, hlm. 76.
  10. ↑ Khallikān (ibn) 1843, hlm. 61, II.
  11. ↑ Khallikan (ibn) 1843, hlm. 65, 84, II.
  12. ↑ Al-Muthalath atau Ternary sebuah risalah filologis yang darinya Ibn al-Sīd al-Baṭalyawsī [10] Tibrīzi (Tauris) menulis versi yang diperluas. Juga dikaitkan dengan Abū al-Abbās Thalab. [11]
  13. ↑ Tiga konsonan, tiga titik, atau arti lain yang berhubungan dengan linguistik.
  14. ↑ Quṭrub, Muḥammad ibn al-Mustanīr (1988). Laʻṭiya, Ḫalīl Ibrāhīm (ed.). Kitāb Al-farq fī l-luġa (dalam bahasa Arab). Al-Qāhira: Maktabat al-T̲aqāfa al-Dīnīya. OCLC 912510604.
  15. ↑ Quṭrub, Muḥammad ibn al-Mustanīr (1995). Tamīmī, Ṣubayḥ (ed.). Kitāb al-Farq (dalam bahasa Arab) (Edisi 2). Bayrūt, Lubnān: Muʼassasat al-Ashraf.
  16. ↑ Tentang bahasa sehari-hari yang tidak lazim dalam Hadis; Lihat catatan Bayard Dodge (ed.); Fihrist, I, 190, n88.
  17. ↑ Nadīm (al-) 1970, hlm. 83.
  18. ↑ Judul ini dihilangkan di Beatty MS.
  19. ↑ Nadīm (al-) 1970, hlm. 191.
  • l
  • b
  • s
Sastra Arab
Lama
  • Prasasti Namara
  • Prasasti Arab pra-Islam
Pra-Islam
  • Abu Layla al-Muhalhel
  • Adi bin Zaid
  • Afira bint 'Abbad
  • Al-Fāriʿah bint Shaddād
  • Al-Hujayjah
  • Al-Ḥurqah
  • Al-Khirniq bint Badr
  • Al-Shanfara
  • Al-Nu'man bin Humaydah
  • 'Alqama bin 'Abada
  • 'Amir bin al-Tufayl
  • Amr bin Kulthum
  • Antarah bin Shaddad
  • Al-A'sha
  • Harith bin Hilliza Al-Yashkuri
  • Hatim al-Tai
  • Labīd
  • Laila bint Lukaiz
  • Mahd al-Aadiyya
  • Mu'aqqir
  • Al-Nabigha
  • Imru' al-Qais
  • Samaw'al bin 'Adiya
  • Tarafa
  • Uthman bin al-Huwayrith
  • Zuhayr bin Abi Sulma
  • Zuhayr bin Janab
Klasik
Islam Awal
  • Al-Akhtal al-Taghlibi
  • Al-Farazdaq
  • Abd al-Hamid al-Katib
  • Fadl Ashsha'ira
  • Hassan bin Thabit
  • Ibn Abi Hasina
  • Maysun bint Bahdal
  • Jamil bin Ma'mar
  • Suraqa bin Malik
  • Jarir bin Atiyah
  • Ka'b bin Zuhayr
  • Al-Khansa
  • Kuthayyir
  • Layla al-Akhyaliyya
  • Suraqah al-Bariqi
  • Qutayla ukht al-Nadr
  • Waddah al-Yaman
  • Yunus al-Katib al-Mughanni
  • Zufar bin al-Harits al-Kilabi
  • Dhu Jadan al-Himyari
  • Dorayd bin Al Soma
  • Qatari bin al-Fuja'a
Era Abbasiyah
  • Bint al-Mahdī
  • Ibn al-Ahnaf
  • Ibn al-Mu'tazz
  • Abu Firas al-Hamdani
  • Muslim bin al-Walid
  • Abu Tammam
  • Al-Mudabbir
  • Abu'l-Qasimbal-Maghribi
  • Arib al-Ma'muniyya
  • Al-Asma'i
  • Ahmad al-Tifashi
  • Abu-l-'Atahiya
  • ibn al-'Amid
  • Al-Hamadani
  • Baha' al-din Zuhair
  • Bashar bin Burd
  • Buhturi
  • Al-Busiri
  • Al-Isfahani
  • Al-Fath bin Khaqan
  • Al-Hariri dari Basra
  • Ibn al-Farid
  • Ibn al-Rumi
  • Ibnu Duraid
  • ibn al-Mahdi
  • ibn al-Mudabbir
  • Al-Maʿarri
  • Marwan bin Abi Hafsa
  • Marwan bin Abi'l-Janub
  • Al-Mutanabbi
  • Abu Nuwas
  • Al-Jahiz
  • Syariyah
  • Al-Armanazi
  • Aban al-Lahiqi
  • Imad ad-Din al-Isfahani
  • Rabia dari Basra
  • Abdallah bin al-Mu'tazz
  • Yunus bin Habib
  • Al-Farahidi
  • Al-Shafi'i
  • Ibn al-Muqaffa'
  • Al-Mubarrad
  • Ibn Abi Tahir Tayfur
  • Safiyya al-Baghdadiyya
  • Al-Zahiri
  • Ibn Qutaybah
  • Dik al-Jinn
  • 'Inān
  • Abu Ahmad Monajjem
  • Ibn Bakkar
  • Al-Sarī al-Raffā’
  • Al-Suli
  • Niftawayh
  • Al-Tughrai
  • Laylā bint Ṭarīf
  • Al-Tha'alibi
  • Al-Daylami
  • al-Tawhīdī
  • Al-Sharif al-Radi
  • Ibn Jinni
  • Ibn Hayyus
  • Al-Raghib al-Isfahani
  • Sharif al-Murtaza
  • Al Uyuni
  • Yaqut al-Hamawi
  • Al Suhrawardi
  • Al-Hallaj
  • Usamah bin Munqidz
  • Ibn al-Nafis
  • Ibn 'Adlan
Al-Andalus
dan Maghreb
  • Abu Ja'far
  • Al-Rumaikiyya
  • Maria Alphaizuli
  • Ibn Ammar
  • Buthaina
  • Al-Rukuniyya
  • Hamda bint Ziyad al-Muaddib
  • Ibn Hamdis
  • Ibn Abd Rabbih
  • Ibn al-Abbar
  • Ibn al-Zaqqaq
  • Ibn Amira
  • Ibn Baqi
  • Ibn Bassam
  • Ibn Juzayy
  • Ibn Khafaja
  • Ibn al-Khatib
  • Ibn Quzman
  • Ibn Sahl
  • Ibn Zamrak
  • Ibnu Zaydun
  • Lubna dari Córdoba
  • Al-Mu'tamid bin Abbad
  • ibn Hani al-Azdi
  • Muhya
  • Nazhun
  • Qasmuna
  • Al-Tutili
  • Umm Al-Kiram
  • Yusuf III
  • Yusuf III
  • Ibn Hazm
  • Ibn Arabi
  • al-Shushtari
  • Abu Madyan
  • al-Rundi
  • Ibn al-Arif
  • Ibn Wahbun
  • Ibn Abdun
  • Avempace
  • al-Baji
  • al-Fazazi
  • Ibn al-Yayyab
  • Ibn Jubayr
  • Ibn al-Kattani
  • Ibn Tufail
  • Ahmed Ben Triki
Era Mamluk
  • Ahmad bin Arabshah
  • Ibn Al Ouardy
  • Al-Busiri
  • Ibn Battuta
  • 'A'isha al-Ba'uniyya
  • Ibn al-Wardi
  • Hamdallah Mustawfi
  • Ibn Nubata
  • al-Nafzawi
  • Ibn Khaldun
  • Al-Qalqashandi
  • Al Helly
  • Al-Mansori
  • Al-Safadi
  • Ibn Danyal
  • Al-Azazi
  • Al-Warraq
  • Al-Nahhas
  • Al-Irbeli
  • Al-Zarif
  • Ibn Sudon
  • al-Hamwi
Era Ottoman
  • Al-Nabulsi
  • Fuzûlî
  • Abdul Qadir al-Baghdadi
  • Hanna Diyab
Modern
Nahda
  • El Baroudy
  • Maruf al Rusafi
  • Nasif al-Yaziji
  • Ibrahim al-Yaziji
  • Jamil Sidqi al-Zahawi
  • Ahmad Faris Shidyaq
  • Naoum Mokarzel
  • Ahmad Rida
  • Ameen Rihani
  • Qustaki al-Himsi
  • al-Kawakibi
  • Suleyman al-Boustani
  • Butrus al-Bustani
  • Ahmad Zaki Pasha
  • Rifa'a al-Tahtawi
  • Abdallah Marrasy
  • Fransis Marrasy
  • Maryana Marrasy
  • Hafez Ibrahim
  • Ahmed Shawqi
  • Mikhail Naimy
  • Kahlil Gibran
  • Farah Antun
  • Jurji Zaydan
  • May Ziadeh
  • Taha Hussein
  • Tawfiq al-Hakim
Kontemporer
  • Nawal El Saadawi
  • Naguib Mahfouz
  • Yusuf Idris
  • Sonallah Ibrahim
  • Ahlam Mosteghanemi
  • Mahmoud Darwish
  • Adunis
  • Muhammad al-Maghut
  • Nizar Qabbani
  • Abbās al-Aqqād
  • Mustafa Wahbi al-Tal
  • Said Akl
  • Fayeq Abdul-Jaleel
  • Sinan Antoon
  • Ibrahim Tuqan
  • Emile Habibi
  • Ghassan Kanafani
  • Ghada al-Samman
  • Abdul Rahman Munif
  • Al Gosaibi
  • Echebbi
  • Hanna Mina
  • Colette Khoury
  • Saadallah Wannous
  • Zakaria Tamer
  • Tayeb Salih
  • Leila Aboulela
  • Ihsan Abdel Quddous
  • Alaa Al Aswany
  • Mohamed Choukri
  • Leila Abouzeid
  • Mohammed Bennis
  • Abdellatif Laabi
  • Mohamed Said Raihani
  • Waciny Laredj
  • Tahar Djaout
  • Alifa Rifaat
  • Ali Douagi
  • Youssef Rzouga
  • Salah Jahin
  • Amal Donqol
  • Ahmed Zaki Abu Shadi
  • Hasan Tawfiq
  • Ibrahim al-Mazini
  • al-Jawahiri
  • Safa Khulusi
  • Nazik Al-Malaika
  • Ahmed Matar
  • Al-Bayati
  • al-Sayyab
  • Saadi Yousef
  • Ibrahim Nasrallah
  • Elia Abu Madi
  • Omar Abu Risha
  • Yusuf al-Khal
  • Mourid Barghouti
  • Jabra Ibrahim Jabra
  • Samih al-Qasim
  • Fadwa Tuqan
Literatur nasional dari negara Jazirah Arab
  • Aljazair
  • Arab Saudi
  • Bahrain
  • Jibuti
  • Irak
  • Komoro
  • Kuwait
  • Lebanon
  • Libya
  • Maroko
  • Mauritania
  • Mesir
  • Oman
  • Palestina
  • Qatar
  • Somalia
  • Sudan
  • Suriah
  • Tunisia
  • UEA
  • Yaman
  • Yordania
Basis data pengawasan otoritas Sunting di Wikidata
Internasional
  • VIAF
Nasional
  • Israel
Lain-lain
  • IdRef
  • Yale LUX

Bagikan artikel ini

Share:

Daftar Isi

  1. Penamaan
  2. Kehidupan
  3. Karya
  4. Bibliografi
  5. Referensi

Artikel Terkait

Muhammad bin Ismail al-Bukhari

Perawi dan ahli hadits

Hasan al-Bashri

Ulama

Abu Bakar ash-Shiddiq

Khalifah Kekhalifahan Rasyidin pertama (m. 632–634)

Jakarta Aktual
Jakarta Aktual© 2026