Jakarta Aktual
Jakarta Aktual

Berita Aktual dan Faktual

Jakarta Aktual
Jakarta Aktual© 2026
Jakarta Aktual
Jakarta Aktual

Berita Aktual dan Faktual

Kembali ke Wiki
Artikel Wikipedia

Konstitusi apostolik

Konsitusi apostolik adalah dekret tertinggi yang dikeluarkan oleh Sri Paus. Penggunaan istilah konstitusi dalam frasa ini bukan berarti undang-undang dasar, melainkan bersumber dari kata constitutio dalam bahasa Latin yang merupakan sebutan bagi segala macam undang-undang bernilai penting yang dikeluarkan oleh Kaisar Romawi. Istilah tersebut dipertahankan dalam dokumen gerejawi akibat susunan hukum kanon Gereja Katolik Roma yang diwariskan dari hukum Romawi kuno.

Wikipedia article
Diperbarui 13 November 2025

Sumber: Lihat artikel asli di Wikipedia

Neraca Keadilan
Bagian dari seri tentang
Hukum Kanonik
Gereja Katolik

Ius vigens (hukum mutakhir)
  • Kitab Hukum Kanonik 1983
    • Omnium in mentem
    • Magnum principium
  • Kitab Hukum Kanon Gereja-Gereja Timur
  • Ad tuendam fidem
  • Ex corde Ecclesiae
  • Indulgentiarum Doctrina
  • Praedicate evangelium
  • Veritatis gaudium
  • Pastor bonus
    • Pontificalis Domus
  • Universi Dominici gregis
  • Kebiasaan
  • Reformasi sidang pembatalan perkawinan Paus Fransiskus
  • Dokumen-dokumen Konsili Vatikan II
    • Christus Dominus
    • Lumen gentium
    • Optatam totius
    • Orientalium Ecclesiarum
    • Presbyterorum ordinis
    • Sacrosanctum Concilium
  • Lima Perintah Gereja
Sejarah Hukum
  • Kitab Hukum Kanonik 1917

Corpus Iuris Canonici

  • Dekretis
  • Regulæ Iuris
  • Decretales Gregorii IX
    • Dekretalis
  • Decretum Gratiani
  • Extravagantes
  • Liber Septimus

Tata Tertib Gereja Purba

  • Didakhe
  • Konstitusi Apostolik
    • Kanon Apostolik

Koleksi Kanon Purba

  • Collectiones canonum Dionysianae
  • Collectio canonum quadripartita
  • Collectio canonum Quesnelliana
  • Collectio canonum Wigorniensis

Lain-Lain

  • Dekretal Pseudo-Isidorus
  • Benedictus Deus (Pius IV)
  • Contractum trinius
  • Cacat bawaan
Hukum Oriental
  • Kitab Kanon Gereja-Gereja Timur
  • Reformasi Kanonik Timur Oleh Pius XII
  • Nomokanon
  • Eparki Agung
    • Eparki
Hukum Liturgi
  • Ecclesia Dei
  • Mysterii Paschalis
  • Sacrosanctum Concilium
    • Musicam Sacram
  • Summorum Pontificum
  • Tra le sollecitudini
Hukum Sakramen
  • Kanon 844
  • Ex opere operato
  • Omnium in mentem
  • Validus est, sed illicitus
  • Puasa dan pantang

Imamat Suci

  • Halangan
    • Abstemius
  • Selibat Kaum Klerus
  • Nulitas Tahbisan Suci
  • Surat dimisorial
  • Aprobasi

Pengakuan Dosa

  • Penitensiaria Apostolik
  • Absolutio Complicis
  • Canon penitentiarius
  • Forum internal
  • Paenitentiale Theodori
  • Kanon penitensial
  • Meterai Pengakuan Dosa

Ekaristi

  • Disiplin Ekaristi
  • Kanon 915
Hukum Perkawinan
  • Afinitas
  • Larangan Kawin
  • Pernyataan Nulitas
    • Reformasi Peradilan Nulitas Perkawinan Oleh Paus Fransiskus
  • Defensor Matrimonii
  • Halangan Perkawinan
    • Halangan Kejahatan
    • Beda Agama
    • Ligamen
  • Dispensasi Perkawinan
    • Ratum Sed Non Consummatum
  • Perkawinan Alami
  • Privilegium Paulinum
  • Privilegium Petrinum
Peradilan dan Pengadilan
  • Mahkamah
    • Mahkamah Agung Signatura Apostolik
    • Mahkamah Rota Romana
    • Penitensiaria Apostolik

Pejabat

  • Vikaris Yudisial/Officialis
  • Auditor
  • Advocatus Diaboli
  • Defensor Matrimonii

Prosedur

  • Appel comme d'abus
  • Presumsi
Struktur Kanonik
Gereja-Gereja Partikular
  • Gereja-Gereja Partikular Sui Iuris
    • Gereja Latin
    • Gereja-Gereja Katolik Timur
  • Gereja-Gereja Partikular Lokal
    • Keabasan Nullius
      • Abas Nullius
    • Vikariat Apostolik
      • Vikaris Apostolik
    • Administrasi Apostolik
      • Administrator Apostolik
    • Keuskupan Agung
    • Keuskupan
      • Cathedraticum
    • Eparki Agung
    • Eparki
    • Dekanat
      • Dekan
    • Ordinariat militer
    • Misi Sui Iuris
    • Ordinariat personal
      • Anglicanorum Coetibus
    • Prelatur personal

Persona Yuridis

  • Paroki
  • Kuria Romawi
    • Dicasterium
    • Kongregasi
    • Dewan kepausan
Yurisprudensi
  • Koronasi kanonik
    • Citra-citra yang dikoronasi secara kanonik
  • Perhitungan waktu
  • Kebiasaan
  • Delegata potestas non potest delegari
  • Derogasi
  • Dispensasi
    • Taxa Innocentiana
  • Indultum
  • Halangan
  • Tafsir
    • Dewan Kepausan bagi Naskah Legislatif
  • Yurisdiksi
  • Peritus
  • Obrepsi & subrepsi
  • Obrogasi
  • Promulgasi
  • Pengunduran diri Sri Paus
  • Sede vacante
  • Vacatio legis
  • Validus est, sed illicitus
Filsafat dan Teori Dasar
  • Teologi
    • Eklesiologi
  • Risalah Hukum
    • Determinatio
Hukum Persona
  • Persona (hukum kanonik)
  • Umur kanonik
  • Kewenangan kanonik
  • Klerus dan jawatan publik
  • Selibat Kaum Klerus
  • Hidup bakti
  • Cacat bawaan
  • Emansipasi
  • Persona fisik dan yuridis
  • Ius patronatus
  • Laisasi (dispensasi)
  • Bidat
Dokumen Kanonik
  • Notaris (hukum kanonik)
    • Protonotaris Apostolik
  • Konstitusi Apostolik
  • Kanon
  • Kondordat
  • Dekret
  • Dekretal
  • Ensiklik
  • Motu proprio
  • Ordinansi
  • Brevet kepausan
  • Bulla kepausan
  • Penitensial
  • Hukum Positif
  • Reskrip
Hukum Pidana
  • Kanon 1324
  • Kanon 1398
  • Ekskomunikasi
  • Interdik
  • Forum internal
  • Laisasi (hukuman)
  • Kecaman Latae Sententiae
 Portal Katolik
  • l
  • b
  • s

Konsitusi apostolik (bahasa Latin: constitutio apostolicacode: la is deprecated ) adalah dekret tertinggi yang dikeluarkan oleh Sri Paus. Penggunaan istilah konstitusi dalam frasa ini bukan berarti undang-undang dasar, melainkan bersumber dari kata constitutio dalam bahasa Latin yang merupakan sebutan bagi segala macam undang-undang bernilai penting yang dikeluarkan oleh Kaisar Romawi. Istilah tersebut dipertahankan dalam dokumen gerejawi akibat susunan hukum kanon Gereja Katolik Roma yang diwariskan dari hukum Romawi kuno.

Sesuai sifatnya, konstitusi apostolik ditujukan kepada khalayak luas. Konstitusi yang umum menggunakan istilah konstitusi apostolik, dan membahas masalah-masalah penting Gereja, seperti penyebarluasan aturan-aturan atau ajaran-ajaran definif Gereja. Terkadang, istilah konstitusi dogmatis dan konstitusi pastoral digunakan untuk memperjelas tujuan dikeluarkannya dokumen tersebut.

Konstitusi apostolik ditebitkan dalam bentuk bulla karena sifat resmi dan peruntukannya bagi publik. Setelah konstitusi apostolik, dekrit kepausan yang tertinggi kedua menurut kepentingannya adalah dokumen motu proprio.

Contoh konstitusi-konstitusi apostolik

  • Ad Universalis Ecclesiae (1862) Konstitusi kepausan Paus Pius IX yang berurusan dengan syarat-syarat penerimaan ordo religius laki-laki di mana kaul suci harus dilakukan.
  • Bis Saeculari (1948), konstitusi Paus Pius XII mengenai perkumpulan-perkumpulan yang berkenaan dengan Maria.
  • Ex Corde Ecclesiae (1990) — aturan-aturan Paus Yohanes Paulus II mengenai universitas-universitas Katolik.
  • Exsul Familia (1952) Konstitusi Paus Pius XII mengenai perpindahan penduduk.
  • Fidei depositum (1992) Konstitusi apostolik Paus Yohanes Paulus II mengenai Katekisme Gereja Katolik yang baru.
  • Ineffabilis Deus (1854) Konstitusi dogmatis Paus Pius IX perihal Pembuahan Suci Maria.
  • Missale Romanum (1969) Konstitusi apostolik Paus Paulus VI mengenai liturgi yang diperbarui.
  • Munificentissimus Deus (1950) Konstitusi dogmatis Paus Pius XII mengenai Pengangkatan Tubuh Maria ke Surha.
  • Paenitemini (1966) Konstitusi apostolik Paus Paulus VI mengenai Puasa dan Penahanan Hawa Nafsu dalam Gereja Katolik Roma.
  • Pastor Bonus (1988) — aturan-aturan Paus Yohanes Paulus II mengenai tatanan Kuria Romawi.
  • Quo primum (1570) Konstitusi apostolik Paus Pius V mengenai Misa Tridentine.
  • Romano Pontifici Eligendo (1975) Konstitusi apostolik Paus Paulus VI mengenai pemilihan Uskup Roma.
  • Sacrae Disciplinae Leges (1983) Konstitusi Paus Yohanes Paulus II menerbitkan Kode Hukum Kanon tahun 1983.
  • Universi Dominici Gregis (1996) — aturan-aturan Paus Yohanes Paulus II mengenai pemilihan Uskup Roma.
  • Ut sit (1982) Konstitusi apostolik Paus Yohanes Paulus II yang mengangkat Opus Dei ke tingkatan prelature (wali gereja) pribadi.
  • Veterum sapientia Diarsipkan 2014-06-01 di Wayback Machine. (1962) Konstitusi apostolik Paus Yohanes XXIII mengenai pemajuan pendidikan Bahasa Latin.

Referensi

  • Huels, John M. "A theory of juridical documents based on canons 29-34", Studia Canonica, 1998, vol. 32, no. 2, pp. 337–370.

Bagikan artikel ini

Share:

Daftar Isi

  1. Contoh konstitusi-konstitusi apostolik
  2. Referensi

Artikel Terkait

Puasa dan pantang dalam Gereja Katolik

garam, gula, rokok, hiburan-hiburan, dan lain-lain. Berdasarkan Konstitusi Apostolik Paenitemini dan Kitab Hukum Kanonik (KHK), pantang dilaksanakan tiap

Administrator apostolik

jabatan dalam Gereja Katolik

Garis besar Vatikan

Ambrosiano Gone with the Wind in the Vatican Permasalahan Roma Arsip Apostolik Vatikan Pemerintah Kota Vatikan Kepala Negara: Paus, saat ini Jorge Mario

Jakarta Aktual
Jakarta Aktual© 2026